Friday, October 31, 2014

'Mijn ode aan vrijwilliger Joke'

In dit turbulente tijdperk zijn onze universele waarden aan het wankelen. Het integratiebeleid uit jaren 80, multicultureel ideaal van jaren 90 en de participatie samenleving van afgelopen jaren boden geen inzichten. Onze grootste uitdaging blijft om vrijheid te koesteren, angsten te overwinnen en om, tegelijkertijd, onze compassie voor de medemens niet te verliezen. Dat laatste was het kern van het congres 35 jaar Vluchtelingenwerk in Nederland. Dit verhaal dat vrijdag op dat congres voorgedragen zal worden, is maar een fractie van al die ontroerende verhalen die velen mensen als ik in hun hart meedragen.
Wie de kranten openslaat leest dat Nederland de grenzen dicht wil doen voor stromen vluchtelingen, of dat er onder hen soms oorlogsmisdadigers zijn. Dat ze Nederland niet eens bereiken omdat hun gammele bootjes te vol worden gepropt door smokkelaars en vergaan in de Middellandse Zee. Ik was een van hen, met meer geluk.

Friday, October 17, 2014

Jonge Democraten: “Wijs niet naar moslims voor wandaden

Er werd dinsdagavond gesproken en gedebatteerd over de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) en het door hen uitgeroepen kalifaat. Dit vond plaats in Café Schlemmer en werd georganiseerd door de Jonge Democraten Leiden-Haaglanden, de jongerenorganisatie van D66. 
jdDe Jonge Democraten Leiden-Haaglanden organiseerde de bijeenkomst specifiek voor jongeren. “We willen dat er meer bewustzijn komt onder jongeren over internationale thema’s. Ik denk ook dat als jongeren betere achtergrondinformatie over IS hebben, ze minder snel met de vinger wijzen naar een deel van de islamitische samenleving in ons land” aldus voorzitter Rutger Broer.
Sprekers waren publicist en docent Damon Golriz en docent en onderzoeker Liesbeth van der Heide. Zij deelden aan de hand van stellingen hun kennis over de strategie en gevolgen van IS. Bezoekers waren vrij mee te debatteren en vragen te stellen.

Thursday, March 13, 2014

Hoe Poetin het Westen doet wegkijken van zijn grootste angst: een Oekraïens succesverhaal

In English: KyivPostDiplomacyPostIranian 
In Dutch: | | 

Vladimir Poetin zijn grootste angst is dat een Oekraïens succesverhaal de Russische oppositie zou inspireren. Maar Poetin leidt de aandacht af naar zijn sterke punten: militaire overname van de Krim. En het Westen loop erin, schrijft politiek analist Damon Golriz.

from #Kafranbel, #Syria to #Ukraine

Thursday, October 24, 2013

Why Rouhani succeeds and Netanyahu fails

You may think that Israel benefits from a diplomatic solution for Iran’s nuclear standoff. However, the paradoxical conclusion is that Israel’s interests are to retain the status quo by discouraging every substantial deal on that matter. Iran on the other hand is prepared to attain sustainable negotiations upcoming week, argues Damon Golriz.

The Israeli Prime Minister Netanayahu manoeuvred himself in miscellaneous wriggles to undo the moves of his self-controlled rival Rouhani. Both were putting a lot on the line. But they shared one common objective: influencing the American Congress that runs the show nowadays.

Rouhani’s main goal is to delay the planned choke sanctions. Meanwhile, Netanyahu’s goal is to encourage the Congress for harsher sanctions to capitulate Iran economy by suffocation.

How come Iran is surprisingly eager to make a deal, while Israel opposes the negotiations?

Israel counteracts
In New York, Netanyahu could not impress the public by saying Rouhani is a ‘wolf in sheep’s clothing’, nor his ‘pledge is to wipe Israel off the map’ was forceful.
The Prime Minister wants to maintain the status quo, due to internal, regional and international interests. This means retaining animosity between Iran and Israel, which will internally result in political advantages in a quite divided Israel. Regionally stressing the danger of a powerful Iran would ‘convince many Arab neighbours’ that ‘their enemy’ are not Israelis but Persians, argued Netanyahu in New York. He added that Israel ‘welcomes engagement’ with the wider ‘Arab world’.

Iran as an enemy unites Israel with the Sunni Muslim-countries. And internationally the mistrust between Tehran and Washington guarantees the unique privilege Israel has been utilizing from Washington for decades. Therefore, a constructive relation between Tehran and Washington is not in Israel’s interests. As paradoxical as it may sound, Netanyahu will make his effort to torpedo any nuclear deal between Obama and Rouhani.

Clumsy blunders
In a controversial interview with BBC Persian Netanyahu spoke for the first time to the Iranian people and sympathised with them. ‘I think if the Iranian people had freedom they would wear jeans, listen to Western music, and have free elections’. A wave of videos and pictures of Iranians wearing jeans and surrounded by Western music dominated the social media expressing their objection against Bibi’s ignorance. His lack of updated information and bossy attitude in that interview created rather antipathy than sympathy among proud Iranians.

In 2012, Netanyahu made a more serious blunder about Iran’s nuclear program. With the picture of a bomb on a graph in his hands he draw a redline that would illustrate the maximum amount of enriched Uranium that he would tolerate. Nevertheless he didn’t discuss the principle of enriching. Israel would punish Iran if the redline would be crossed. Apparently, Netanyahu didn’t realize that drawing a redline on the stage of the UN General Assembly implicitly validated the principle of enriching Uranium. Iran persevered its enriching activity till 20 percent, never exceeding the 200 kilogram of the redline. The right to enrich Uranium inside the country is what Iran is claiming for since 2005. In fact Israel acknowledged Iran’s rights!

A year later reasons Netanyahu that the only solution is zero-percent enriching. On the question whether Iran respected the 20 percent restrictions, he said: ‘Iran didn’t cross the redline. And that’s a fact’. Admitting the facts on one hand and on the other hand trying to convince the world for a total stop in enrichment, as the single solution for Iran’s nuclear standoff, makes him not credible.

Iran ready for negotiations
Looking at Iran, all the necessary ingredients for a nuclear deal seem to be available: (1) Rouhani is an authorized negotiator; (2) Tehran is full of self-confidence; (3) Iran’s nuclear know-how is sufficiently developed; (4) the economical murderous sanctions work stimulating.

For weeks the influential clerics praised Rouhani among the Friday-prayers in the capital Tehran and the holy cities of Mashhad and Qom. With a resolute majority, 230 (out of 290) parliamentarians expressed their gratitude towards Rouhani’s diplomatic merits.  Major General of the Revolutionary Guards Jafari and his predecessor Safavi stressed his policy, and the senior advisor on international affairs to the Supreme Leader, Velayati, welcomed Rouhani personally on his return from New York. Even the most sceptical Supreme Leader Khamenei spoke highly about Rouhani: “we support the diplomacy of this government”. There were a few comments but they hit the tactics not the strategy – maybe to help the diplomacy in creating margins for negotiations. The encouragement was not limited to the officials. The Iranian people responded also positive on this matter. Such “a relief after Ahmadinejad” still echoes in the (social) media.

And the Western Powers? With his refreshing rhetoric and cordial presence the media – from Fox-News to The New York Times – were content with the new Iranian President. The fact is that visiting United States consolidated Rouhani’s amorphous limits. As Rouhani sows, so shall he reap. His efforts yield direct profits: the planned sanctions to reduce oil-export at about zero barrels per day are for now postponed.

Tehran is swollen with self-confidence. While the entire Middle East has been in a state of uproar caused by the Arab revolutions, the regime successfully suppressed The Green Movement. Quite crafty the rulers canalised the protest movement of 2009 through the ballot box with Rouhani as the ‘desired’ result of 2013 elections.

Regionally, Tehran dominates the Shia governments in the region. Every power vacuum in the region is filled in by Iran. The controversial backing of Damascus delivers Tehran the inevitable position at the table of peace talks about Syria. A political solution without Tehran seems to be unreachable. The Shia Crescent that stretches from Bahrain to Iran, Iraq, Syria and South-Lebanon and influence Yemen and even oil-rich Shia parts of Saudi Arabia strengthens the Iranians in their confidence. The ayatollahs consider themselves as the hegemon of the Middle East.

Iran’s Nuclear Program crossed its point-of-no-return a long time ago. Under the recalcitrant government of Ahmadinejad the number of centrifuges multiplied by ten in eight years and thanks to 800 billon dollars in oil revenues. Besides the most difficult phase of enriching Uranium, up to 20 percent, was successfully accomplished two years ago. To use Shimon Peres inspired terminology: armies cannot conquer science. And the Iranian nuclear science can’t be annihilated even by bombs!

But how can Iran be contained?

The sanctions are a significant inducement to stimulate sustainable negotiations. But as of yet, they haven’t been able to force capitulation. Why? In the past two years Iran hasn’t tightened its military or nuclear expenses. In fact, despite the country’s economical problems caused by sanctions Tehran pumped more than 17 billion dollars into Damascus to support the Syrian regime as its “resistance front”.

An Israeli military attack on Iran is most unlikely. The red line proved to be unreliable. And more pressure by using sanctions? On that matter Israel has no direct influence.
Rouhani on the other hand calms down the situation. Since his presidency started he hasn’t talked about “the Zionistic entity” referring to official name for Israel. “We don’t seek a war with Israel” underlined his influential preceptor Rafsanjani in Iran. Rouhani accompanied by the only Iranian-Jewish PM gave interviews in New York. And finally according to his Minister of Foreign Affairs “the Holocaust is not a myth” anymore.
There is an eminent possibility that Tehran will bring along significant propositions during the negotiations to build trust. For example shipping its enriched uranium or strongly slowing down the enriching. But giving up its nuclear knowhow – as Tel-Aviv wishes – is out of the question. And for reaching a nuclear deal that would be pointless.

Friday, October 04, 2013

BNR Radio over de toenadering van Iran met het Westen

Samen met Arend-Jan Boekestijn bespraken we het meest dominerende actualiteit van afgelopen twee weken: "zijn Rouhani's moves intrinsiek gedreven of cosmetisch van aard?" Arend-Jan was een van de enigen die in 2003 voor de Amerikaanse aanval op Saddam was. Ik ook. Toen. En nu nog steeds! Een toffe vent die erg te spreken is over Iraniërs - soms te veel. "Jullie Perzen zijn verfijnd en ongelooflijk gecultiveerd", aldus Arend-Jan na de uitzending. 

(NB! het moet gezegd worden dat ik mezelf niet als Iran-deskundige benoem maar een geëngageerde burger)

Direct beluisteren [vanaf 16:00]…ht-een-westers-land

Saturday, September 21, 2013

رویای سیاه | مجاهدین خلق

تهیه این مجموعه ۱۵ قسمتی (هر قسمت بیش از ۲۰ دقیقه) بی شک باید ماه ها به طول انجامیده باشد. جالب آنکه به روایت سایت فارس پخش آخرین قسمت آن در ایران تنها چند روز پیش به پایان رسید.

آیا کشتار ده ها هموطن ایرانی ولی ساکن کمپ اشرف (در ۱۱ شهریور) حین پخش این مستند مشخصا در همان ماه شهریور اتفاقی بود؟

گمان نمی کنم!

استفاده از سایه سنگین بحران سوریه بر افکار عمومی برای اجرای این کشتار از پیش برنامه ریزی شده، خوشنودی رسمی سپاه بعد از آن واقعه و حمایت خاطب نماز جمعه از این کشتار از یک سو و پخش این 'مستند' از شبکه سه سیما برای آمادگی افکار عمومی داخل ایران از دیگر سو بهترین دلیل برای دست داشتن مستقیم جمهوری اسلامی در این کشتار است.

در این میان، اما، سکوت اغلب ایرانیان صاحب نظر نمکی است بر زخم ملت ما، یا بقول بانو رهنورد «لکهء ننگ» دیگری که با «آب زمزم» هم پاک نمی شود. صدور بیانیه های متعدد فردی، سازمانی و گروهی - حتی از درون زندان (!) - در طلب تعامل حسین با نرمش حسن و یا حمایت از آزادی نسرین ستوده ها جای خالی محکومیت آنان برای کشتار نظام در اشرف را هرگز پر نخواهد کرد. 

Thursday, September 05, 2013

Ingrijpen in Syrië, maar wel met de juiste argumenten

Read it in English here: The World Outline or
De discussie over ingrijpen in Syrië draait het niet om de bescherming van burgers maar om het redden van prestige. Obama weet dat zijn reputatie op het spel staat. Maar als machtspolitiek ook leidt tot het einde aan het uitmoorden van de Syrische bevolking moet het een kans krijgen.

Syrië baart niet alleen zorgen vanwege het hoge aantal slachtoffers, en de vraag of er chemische wapens werden ingezet tegen burgers. Het land is inmiddels  de frontlinie voor een proxy-oorlog van grootmachten. Bevinden we ons aan het begin van een nieuw tijdperk van nieuwe regionale hegemonie?

Het - nu nog - machtigste land van de wereld voelt zich gesteund. Aan Obama's ene kant staan de drie belangrijkste Europese landen en aan de andere kant staat de incoherente coalitie van Israël, Saoedi-Arabië en Turkije. Tegenover Amerika en haar bondgenoten staan Rusland, China en Iran die de status quo in Syrië willen bewaren en kansen zien hun eigen invloed te vergroten.

Te midden van deze confrontatie treden de Iraanse ayatollahs op als een mentor voor Assad en tegelijk een intermediair tussen China en Rusland. Gisteren berichtte de Libanese krant A-Nahar dat Assad voor advies naar Teheran vloog. Snel daarna belde de Russische President Poetin met zijn Iraanse ambtgenoot Rohani om te benadrukken dat zij in Syrië dezelfde belangen hebben en overtuigd zijn van 'de onschuld' van Bashar al-Assad.

Beiden beschuldigen Amerika dat zonder VN-mandaat een aanval aankondigt. Waar Iran en Rusland op inspelen is de afwezigheid van hard bewijs - gevonden door de VN-wapeninspectie - dat het Syrische regime direct kan beschuldigen. Bewijs dat het Syrische regime chemische wapens heeft ingezet leverde voorlopig alleen Israël. Zelfs het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken geeft toe dat zij niet weten wie in het Syrische regime de opdracht heeft gegeven, maar stellen Assad verantwoordelijk. 

De reactie van het Witte Huis op de wens om de resultaten van verdere inspecties af te wachten, luidt dat meer VN-wapeninspecties in Syrië 'overbodig' zijn nu chemische wapens op 'significante schaal' zijn gebruikt. Als er een aanval tegen Syrië komt, dan zal de zwakke legitimatie ervan de argumenten van de tegenstanders van oorlog juist versterken.

Iran houdt zich in
Iran en Syrië hebben in 2006 een verdedigingsverdrag gesloten waarbij ze elkaars militaire bondgenoten zijn. Iran zal wapens, raketten en de regeringsambtenaren van Syrië moeten helpen beschermen. Daarnaast wordt Syrië als de frontlinie tegen Israël beschouwd en als doorvoerluik van wapens aan Hezbollah in Zuid-Libanon.

Maar anders dan verwacht zijn alle uitingen door regeringsleiders uit Teheran doordacht en opvallend zeer gematigd van toon. Zowel de opperste leider Khamenei als president Rohani en ook parlementsvoorzitter Larijani veroordelen het gebruik van chemische wapens maar waarschuwen voor escalaties en een 'onduidelijke toekomst'. 

Georkestreerd vermijden zij ieder woord dat ook maar de indruk kan wekken van assertiviteit. De ultraconservatieve krant Kayhan houdt het bij de pragmatische analyses en analyseert in verschillende stukken waarom een aanval grote nadelen voor Israël en Amerika zal hebben. Het laat echter na de Jihad te promoten.

Het vrijdaggebed voor morgen, als belangrijkste politieke-religieuze spreekbuis, zal door Sediqqi worden gehouden, een geestelijke zonder veel invloed. Niet alleen de hoogste commandant van de Revolutionaire Garde maar zelfs het bevelhebber van de basij-militie, die uit 50.000 vrijwillige jihadisten bestaat, houden het hoofd koel.

Tehran lijkt Tel-Aviv geen smoes te willen geven om, nu de grootmachten gemotiveerd en bewapend in de regio aanwezig zijn, na Syrië, Iran aan te vallen. Ondertussen geniet Iran van de prijstoename met ruim 15 dollar per olievat en maakt het al plannen om het machtsvacuüm dat na de cosmetische aanval op Syrië ontstaat, op te vullen. Iran rekent er daarbij op dat de VS dezelfde fouten als met Irak en Afghanistan zullen maken.

In deze oorlog draait het niet om de bescherming van burgers maar om het redden van prestige. Obama weet dat zijn reputatie als president van het machtigste land ter wereld op het spel staat. Tragisch is dat niet 99 procent van de ruim 100.000 burgerdoden maar juist 1 procent van hen die door chemische wapens zijn vermoord doorslaggevend zullen zijn voor deze oorlog.

Dat in besluitvorming over oorlog en vrede de bescherming van burgers niet vaak beslissend is, bewijzen de recent gepubliceerde CIA-documenten waaruit blijkt dat Saddam Hoessein eind jaren '80 met de Amerikaanse toestemming en informatie 5.000 Koerden met een gifgasaanval vermoordde. Was dat moreel wèl verantwoord? Nee, maar vanuit machtspolitiek oogpunt gezien wellicht een te verklaren keuze. Waren de genociden in Darfur (2003) met circa drie miljoen doden en Rwanda met 1 miljoen burgerslachtoffers (1994) niet overtuigend genoeg om Amerikanen en hun bondgenoten te mobiliseren? Nee, omdat daarmee de belangen van VS en zijn bondgenoten kennelijk niet behartigd werden.
Dat is realpolitik die natuurlijk niet is voorbehouden aan de VS alleen.

Zowel het communistische regime van China als het post-communistische regime van Rusland en de islamitische theocratie van ayatollahs in Iran handelen uit ogenschijnlijk tegenstrijdige machtsbelangen. Zo hielpen de ayatollahs hun 'Grote Satan' Amerika tijdens de oorlog met Afghanistan en Irak. En om dezelfde reden verkocht Israël in jaren tachtig wapens aan de Iraniërs om tegen Saddam te vechten. Dezelfde Amerikaanse wapens die nog door het leger van Bashar al-Assad zijn ingezet tegen de burgers en misschien ook nog tegen de Amerikaanse soldaten als zij Damascus binnenvallen. 

Als na twee jaar strijd en bloedvergieten het militair straffen van het Assad-regime, machtspolitiek ook maar één burgerleven zal beschermen moet dat, hoe cynisch ook, een kans krijgen. We moeten de motieven alleen niet mooier willen maken dan ze zijn.

Sunday, June 23, 2013

De voetstappen van het water | vijvertje van "nu"

De ogen moeten we schoonwassen,
anders moeten we kijken.
De begrippen moeten we wassen.
Het begrip zou de wind zelf, het begrip zou de regen zelf moeten zijn.

De regenschermen moeten we dichtvouwen,
                                 om onder de regen te gaan.
De gedachte, de herinnering, onder de regenval moeten brengen.
Met alle inwoners van de stad, onder de regen moeten gaan.
Een vrind, onder de regen vinden.
De liefde, onder de regen opzoeken.
Onder de regen, moet je met de vrouw slapen.
Onder de regen, moet je spelletje doen.
Onder de regen, moet je schrijven, spreken, lelies inplanten.
Het leven is keer op keer drijfnat worden,
het leven is vlinderen in het vijvertje van “nu”.

Laten we onze kleren uitrukken:
het water is slechts één voetstap van ons verwijderd…

~ Sohrab Sepehri

Friday, May 31, 2013

Iran after Ahmadinejad: Three events in Amsterdam

10 juni 2013, 20 uur in CREA Theaterzaal
Het Midden-Oosten is volop in beweging de laatste jaren. Arabische ‘revoluties’ hebben zich in rap tempo opgevolgd. Vaak wordt vergeten dat Iran het eerste land in de regio was waar de bevolking hervormingen heeft geëist. Tijdens de ‘Groene Revolutie’ van 2009 delfden de hervormingsgezinden uiteindelijk het onderspit en behield de conservatieve Ahmadinejad de macht. Komende juni gaan de Iraniërs opnieuw naar de stembus. De hoogste tijd om het land te analyseren: kan er opnieuw sprake zijn van protest tegen de machthebber? En wat voor gevolgen hebben de verkiezingen voor de buitenlandse politiek van Iran omtrent Israël, Syrië en de rest van het Midden-Oosten?

DAMON GOLRIZ (publicist)

CiJO (CIDI-JongerenOrganisatie)

 Woensdag 12 juni, twee dagen voor de verkiezingen, gaat CiJO in gesprek over de huidige situatie in Iran, de verkiezingen en oppositiebewegingen, het nucleaire programma en de angst van het Westen.
FERDOWS KAZEMI (De Volkskrantcolumnist)
WIM KORTENOEVEN (ex-parlementariër (PVV) en Midden-Oostendeskundige)
DAMON GOLRIZ (publicist en politiek vluchteling)

مکان: Amsterdam ،De Balie

از جمله سخنرانان مهمان
 مهدی خلجی | شروین نکوئی | ماریتیه سخاک | دامون گلریز
رادیو زمانه نشستی ویژه برای رصد روند انتخابات در ایران با حضور سخنرانانی از هلند و ایران برگزار خواهد کرد. ...در این نشست کارشناسان درباره موضوعاتی مختلف نظیر انتخابات، حقوق بشر در ایران، پرونده هسته‌ای این کشور، ارتباط ایران با کشور سوریه و روابط دیپلماتیک ایران با غرب صحبت می کنند و علاوه بر بحث و گفت‌وگو برنامه‌های سرگرم کننده نظیر موسیقی زنده به همراه دی‌جی نیز اجرا می‌شود.

Wednesday, May 22, 2013

شکست جلیلی به کام ولایتی

برخلاف نظر بیشتر تحلیل گران و رسانه های غربی این احتمال که در حال حاضر «نامزد اصلی رهبر» و از این جهت رئیس جمهور آینده جمهوری اسلامی آقای سعید جلیلی است، به چند دلیل محتمل به نظر نمی رسد. منطقی آن است که رهبری نظام قطعیت نامزد مورد نظر خود را به زمانی موکول نماید که در رقابت های مهندسی شده تعداد مجهول ها کمتر ظرفیتها مصداقی تر و مصلحتها مشخص تر شوند؛ تا آن زمان با تمام گزینه ها بازی خواهد شد. با اين كار از یک جهت تنور انتخابات داغ می شود، تسويه حسابهای سياسی محقق مي گردد و از جهت دیگر به وسیله رقابت های انتخاباتی کارآمدی و وفاداری نامزدها به نظام به آزمون گذاشته خواهد شد. محتمل نبودن سعید جلیلی به عنوان «نامزد اصلی رهبر» بر این پیش فرض استوار است که اولا نظام انتخابات را كاملا مهندسی كرده است و ثانيا برای نظام قبل از هر امری مطیع بودن رئيس جمهور در برابر رهبر، سياست گسترش نفوذ آيت الله خامنه ای، بقای نهاد ولایت فقیه و چیدمان سیاسی مناسب برای جایگزینی رهبر در هشت سال آینده مهمترین استراتژی است. پرسش اما این است که آیا برای تحقق این استراتژی بجز سعید جلیلی گزینهء بهتری برای قدرتمندترين شخص بعد از ولايت فقيه در نظام جمهوري اسلامي وجود ندارد؟ نگارنده بر این باور است که به دلایل متعددی علی اکبر ولایتی در مقایسه با سعید جلیلی از ظرفیت های بالاتری برای «نامزد اصلی رهبر» و بنابراين رئيس جمهور شدن برخوردار است.
ترفند نامزدی جلیلی
ترفند فراخواندن جلیلی توسط بیت رهبری برای کاندیداتوری در آخرین لحظه نام نویسی و انصراف نامزد رقیب جلیلی در جبهه پایداری بعد از رایزنی های فرستاده پرنفوذ رهبر (حسین شریعتمداری) با پایه گذار جبهه پایداری (آیت الله مصباح یزدی) دستاوردهای مهمی را برای رهبر در پیش خواهد داشت. فارغ از نتیجهء انتخابات رهبری نظام با مطرح کردن جلیلی میتواند چندین هدف را نشانه بگیرد تا استحکام بیشتری به بقای سیاسی خود و نهاد ولایت فقیه ببخشد. نخستین هدف، کانالیزه کردن جاه طلبی های یکی از رقیبان رادیکال رهبر یعنی طیف اصولگرایان افراطی متاثر از آیت الله مصباح یزدی که جلیلی از رجل سرشناس آنان و در عین حال مورد تائيد بیت رهبری است؛ هدف بعدی، تاثیرگذاری و انحراف افکار عمومی غرب با امیدوار کردن آنان برای انگیزه تعامل جدی تر ایران با غرب بر سر مسئله هسته ای خواهد بود حالا که شخص مذاکره کننده طرف ایرانی خود از نامزدان انتخابات است؛ هدف سوم، دامن زدن به رقابتهای درون اصولگرایان برای رونق بخشیدن به نمایش انتخاباتی که در آن نه نامزد دولت یعنی مشائی و نه نامزد اصلاح طلبان یعنی هاشمی شرکت خواهند داشت و در نهایت، تغییر تیم مذاکره کننده هسته ای با روی کار آمدن دولت جدید. فارغ از اینکه این دولت با ریاست جمهوری سعید جلیلی باشد و یا شخص دیگری از میان اصولگرایان با تشکیل دولت جدید طبیعتا تیم مذاکره کننده کنونی که ریاست آن را اكنون سعید جلیلی برعهده دارد، تعویض خواهد شد. زیرا اگر جلیلی صندلی ریاست دولت را تصاحب کند ایشان عملا نمی تواند پست ریاست جمهوری را نيز عهده دار باشد و همچنان بعنوان دبیر شورای امنیت ملی مذاکرات نظام با غرب را ادامه دهد. و چنانچه ایشان از دور انتخابات خارج شوند از نظر سیاسی بعنوان بازنده انتخابات از وجه کمتری در مذاکرات هسته ای برخوردار خواهند شد و از این جهت شخص مطلوبی برای مذاکرات با غرب نخواهند بود. تعویض تیم مذاکره کننده نظام جمهوری اسلامی ترفند دیگری است برای پیشبرد سیاستهای کلی نظام در تقابل با غرب بر سر مسئله هسته ای. منطق رد صلاحیت هاشمی حال که هاشمی و مشائی رد صلاحیت شده اند تعریف رقابت بین نامزدها: تعیین وفادارترین و کارآمدترین شخص برای «نامزد اصلی رهبری» شدن و نتیجتا رئیس جمهور گشتن آن نامزد خواهد بود. تصور اینکه رهبری نظام با ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی موافقت نماید دور از منطق نظام بود، زیرا از دید نظام «فتنه ۸۸» با مهندسی و حمایت معنوی و لوجیستیکی هاشمی بوجود آمد و قبول هاشمی بعنوان رئیس جمهور - حتی با ضریب مشارکت بالای مردم و مشروعیت زائی - نه فقط اصل نظام را متزلزل مي کرد بلکه برای وجه ایدئولوژیک نظام اسلامی یک عقب گرد جدی محسوب مي شد. توجه به ویژگیهای رئیس جمهور از زبان آیت الله خامنه ای حائز اهمیت است: «آنچه که برای رئیس جمهور آینده نیاز داریم عبارت است از امتیازاتی که امروز وجود دارد منهای ضعف هایی که وجود دارد. رئیس جمهور هر دوره ای باید امتیازات کسبی و ممکن الحصول رئیس جمهور قبلی را داشته باشد، ولی ضعف های او را نداشته باشد. آن ها که می آیند باید هرچه بیشتر پایبند به انقلاب، ارزشها، نظام اسلامی و تدبیر باشند. اینجوری بایستی این کشور را اداره کرد». بنابراین گفتمان «برگشتن به زمان سازندگی» آنچنان که بیانیه اول هاشمی بیان می کند برای نظام و رهبری امری غیر قابل قبول می بود. نظام جمهوری اسلامی با فائق آمدن در سرکوب جنبش سبز و حصر تا کنون کم هزینهء رهبران آن جنبش به چنان خودباوری ای در تعیین نتیجه انتخابات دست یافته که نه فقط حذف احمدی نژاد و مشائی پُرهزینه به نظر نمی رسد که رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی و یا حتی تکرار تقلب انتخاباتی دیگری اگر باز برای حفظ نظام باشد بسیار محتمل خواهد بود. از این جهت تعیین وفادارترین و کارآمدترین فرد که «نامزد اصلی رهبری» شود به اصلی ترین موضوع رقابت بين نامزدها تبدیل شده است.
ترفند شکست جلیلی
ارتباط تشکیلاتی و ایدئولوژیک جلیلی با جبهه پایداری، یعنی بازوی سیاسی آیت الله مصباح یزدی، احتمال سرمایه گذاری آیت الله خامنه ای بر روی فردی که از چنین نزدیکی به رقیب او یعنی مصباح برخوردار است را کم می نماید. قبل از اعلام کامران لنکرانی بعنوان نامزد جبهه پایداری سعید جلیلی گزینه اول این جبهه بود که به علت عدم تمایل اولیه جلیلی برای نامزدی در انتخابات لنکرانی اعلام و مورد حمایت حتی الهی، البته از ديد آیت الله مصباح یزدی واقع شد. تحرکات سیاسی مصباح و بطور مثال حمایت های او از احمدی نژاد که در برخی موارد حتی ادعا کرده بود آقای احمدی نژاد به نوعی منتخب امام دوازدهم شیعیان است و «کرامات و معجزات» دارد به تردید رهبر بر تاکید قاطع بر جلیلی دامن می زند. رهبری طعم تلخ بهره برداری های احمدی نژاد از این ادعاها را که در نهایت باعث تقابل او با نظام شد را حتما از یاد نبرده است. پس جلیلی به عنوان تازه واردی که از همان بستر نظری و سیاسی احمدی نژاد آمده است برای رهبری جای نگرانی جدي به همراه خواهد آورد. در مقابل علی اکبر ولایتی وزیر خارجه دولت خود آیت الله خامنه ای در دهه ۶۰ و مشاور کنونی رهبر در امور بین‌الملل از وفادارترین نامزدهای انتخاباتی به رهبر نطام بشمار می آید. مهم آنكه در عین حال کارنامه مذاکرات هسته ای جلیلی که بر پایه تز «مقاومت» در مقابل تز «تعامل» دوران اصلاحات پایه گذاری شده برخلاف آنچه گفته می شود موفقیت آمیز نبوده است. تعداد قطعنامه های شورای امنیت برعلیه ایران از سال ٢٠٠٧، رجوع پرونده هسته ای ایران از آژانس به شورای امنیت، گشترس تحریم های متعدد بر علیه ایران و نداشتن تجربه کلان مدیریتی و سیاسی جای کمی را برای خوشنودی نسبت به کارآمد بودن جلیلی در مذاکرات هسته ای باقی می گذارد. در مقابل كارداني ولایتی در امور بین الملل، مدریت او در مذاکرات قطعنامه ۵۹۸ و تجربه ۱۶ ساله ايشان در مقام وزیر امور خارجه کارنامه قویتری را از منظر تجربه کاری بهمراه داشته است. مضاف بر اينكه نزدیکی نسبی ولایتی به طیف اصلاح طلب و بخصوص احترام او به هاشمی رفسنجانی از او شخصیت مطلوب تری را برای حل اختلافات درون نظام تبدیل کرده است. از اين جهت ولايتي بهترين گزينه نهايي براي رياست جمهوری خواهد بود براي بسترسازی لازم تا اولويت اصلی نظام يعنی جايگزينی رهبر در ٨ سال آينده را تحقق بخشد. دوران انتخابات چه بسا فرصت مناسبی است براي نظام تا با مانورها و ترفند های خود به اهداف متعددی دست يابد. يكي از اين ترفندها بوجود آوردن اين تصور است كه نامزد اصلی بيت سعيد جلیلی است. با اين كار رهبر رقیبان درونی را مهار می کند، صبر طرف بین المللی را در ارتباط با برنامه هسته اي بی پاسخ نمی گذارد و به دنيا نشان خواهد داد كه انتخابات در نظام جمهوری اسلامی آنچنان پُرشور، رقابتی و در چارچوب قانون، آزاد و بي همتا است كه حتی تمايل بيت رهبری (سعيد جليلی) به جمهوريت نظام يعنی نتيجه صندوق رای (علی اكبر ولايتی) بايد تمكين نمايد.
باری، در نهایت نظام با عملی غافلگیرانه نتیجه مطلوب که با داده های امروز علی اکبر ولایتی است را بعنوان رئيس جمهور معرفي خواهد كرد. رهبر با شکست جلیلی در انتخابات طیف مصباح را به پیروی از قانون و رأی مردم فرا خواهد خواند. این چيدمان همان «حماسهء سیاسی» است که آيا الله خامنه اي و اصولگرایان ماه ها است كه بر وقوع آن تاکید می کنند.
حماسه سياسی مورد نظر آنان با تصفيه حساب با گذشته نظام آغاز دوره‌ ای را به ارمغان می آورد که از اين پس خودکامگی نظام اسلامی-امنيتي هر چه بيشتر بر جمهوریت آرايشی آن غلبه خواهد کرد. اين اتفاق اما فرصتی است طلائی براي اپوزيسيون سكولار و دموكرات تا با گزار از گفتمان متناقض «اصلاحات درون حكومتی» و تاكيد بر گفتمانی كاملا دموكراتيك به اتحاد سياسی برای بدست آوردن تحولی راديكال در ايران با حاكميت مردم بي انجامد. دامون گلریز لاهه ۱ خرداد ۱۳۹۲